ÇÖZELTİLER ve DERİŞİM

ÇÖZELTİLER ve DERİŞİM

ÇÖZELTİLER İÇİN GEREKLİ KAVRAMLAR

-Homojen- heterojen karışım

-Çözücü- çözünen-çözünme

-Süspansiyon, Kolloid

Homojen- heterojen karışım

–  Birbiri içinde tam olarak karışabilen, her noktası aynı dağılımı gösteren, tek fazlı karışımlara homojen karışımlar, her noktası aynı dağılımı gösteremeyen iki fazlı karışımlara da heterojen karışımlar denir.

-Bu ba ğlamda çözeltiler homojen karışımlar olarak tanımlanabilir.

-Örneğin su ve sofra tuzunun meydana getirdi ği karışım bir homojen karışımdır.

-Karışımın hangi noktasında olursa olsun tuz tadında oldu ğunu görülür.

-Dışarıdan bakıldığında ise iki ayrı madde gibi de ğil tek bir madde gibi görülür. Dolayısıyla su-tuz karışımı bir çözeltidir.

Çözücü- çözünen-çözünme

-Çözeltilerdeki dağılma ortamına çözücü veya çözen, dağılan maddeye de çözünen denir. Buna göre çözünen maddenin çözücü içinde dağılması olayına çözünme denir.

-Yemek tuzu-su çözeltisinde, yemek tuzunun suda da ğılması olayı çözünme, yemek tuzu çözünen, su ise çözücüdür.

-Bazen, bir çözeltide fazla miktarda bulunan ”çözücü” öteki ise ”çözünen” olarak tanımlanır.

-Böyle bir tanımlama genel olarak doğru ise de her zaman değildir.

-Örneğin derişik sülfürik asit içine az miktarda su eklendiğinde çözücü H2SO4, çözünen su değildir.

-Yukarıda olduğu gibi su çözen, sülfürik asit ise çözünendir.

Süspansiyon

-Bütün maddeler bir çözücü ile çözelti meydana getirmezler. Örneğin tebeşir tozları su ile karıştırılırsa çözelti meydana gelmez, tozlar suda asılı halde kalır.

-Bu şekildeki heterojen (iki fazlı ) karışımlara süspansiyon denir.

-Süspansiyon bir çözelti değildir.

-Fazların yoğunlukları farklı olduğundan birbirinden kolaylıkla ayrılabilir.

Kolloid

-Bazı karışımlar daha vardır ki bunlarda çözünen madde çözeltilerde olduğu gibi molekül veya iyon düzeyinde birbirinden ayrılmaz, ancak parçacıklar süspansiyondaki kadarda iri değildir.

-Bu tür karışımlara da kolloid denir.

-Kolloidler de çözelti değildirler.

-Kolloidlere dışarıdan bakıldığında tek fazlı homojen karışımlar gibidir.

-Fazlar fiziksel yollarla birbirinden ayrılamazlar. Ancak mikroskopik inceleme ile fazlar fark edilebilir.

ÇÖZELTİ TÜRLERİ

-Çözeltiler içerdikleri çözünen miktarına göre genel olarak doymamış, doymuş ve aşırı doymuş çözeltiler olmak üzere üç gurupta incelenebilirler.

Doymamış çözeltiler

-Çözücünün çözebileceğinden daha az madde içeren çözeltilere doymamış çözeltiler denir.

-Analitik kimyayı daha çok bu tür çözeltiler ilgilendirir.

-Doymamış çözeltilerdeki çözünen miktarı aşağıda anlatılacak olan çeşitli çözelti birimlerinden başka bazen çok seyreltik, seyreltik veya derişik şeklinde de tanımlandığı olur.

-Ancak bu nitel bir tanımlamadır. Yani derişikliğin veya seyreltikliğin sınırı belli değildir.

-Örneğin seyreltik denilen bir çözeltiye az miktarda daha madde eklendiğinde elde edilen yeni çözelti bir öncekine göre derişik, ancak bir miktar daha madde eklenerek elde edilecek olan bir sonrakinden seyreltiktir.

Doymuş çözeltiler

-Çözücünün belli hacminde ancak belli miktarda madde çözünebilir. Fazlası çözünmeden kalır.Bu şekilde hazırlanmış çözeltilere doymuş çözeltiler denir.

-Çözünme sıcaklığa bağlı olduğundan hangi sıcaklık için geçerli olduğu belirtilir.

Aşırı doymuş çözeltiler

-Bazı hallerde ise doymu ş çözeltide çözeltinin sıcaklığını artırarak daha fazla madde çözünmesi sağlanabilir.

-Bu çözeltiler so ğutuldu ğunda fazladan çözünen kısım çözeltide kalabilir.

-Bu şekilde hazırlanmış çözeltilere aşırı doymuş çözeltiler denir.

-Bu çözeltilerinin doygunlu ğunun korunabilmesi için içinde katı safsızlığın bulunmaması ve sarsıntısız bir şekilde soğutulması gerekir.

-Aksi halde zorlama ile çözünen fazla madde kristallenerek derhal ortamdan ayrılabilir.

Derişim birimleri

-Formalite

– Molarite

– Molalite

-Normalite

– Mol kesri

– Yüzde

– Binde (ppt)

– Milyonda (ppm)

– Milyarda (ppb)

analitik-formullerianalitik-formulleri-2 analitik-formulleri-3

Derişim birimleri

F=Çözünenin formül-gram sayısı/Çözeltinin Hacmi

m=Çözünenin mol sayısı/Çözücünün ağırlığı (Kg)

M=Çözünenin Molsayısı/Çözeltininhacmi(litre)

N =Çözünenin eşdeğer gram sayısı/Çözeltinin hacmi(litre)

Derişim birimleri-2

xi =Çözünenin mol sayısı/Çözücünün mol sayısı + Çözünenin mol sayısı

%v/v=Çözünenin hacmi/Çözeltininhacmi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir